Hieronder lees je de inzichten die we verzamelden tijdens de goedbezochte S3 Meetup (Sociocracy 3.0) van 3 februari. Riet Bongaerts, Ken Veerman en ik namen de deelnemers mee in een wervelende reis langs polariteiten, faalverhalen, elementen van mislukken én goede praktijken om de situatie terug om te draaien naar groei en bewustzijn. de samenvatting in één zin?

Welkom spanning!

Want wat kan er allemaal misgaan bij het faciliteren van groepen?

Onvoldoende grondwerk

Te weinig voorbereiding
Onduidelijk of niet gedeeld doel
Geen gezamenlijke taal of kader
Te weinig contextduiding
Verschillende visies en interpretaties blijven impliciet
Onvoldoende inschattingsvermogen over de situatie of de groep

🌪️ Dan varen we zonder kaart of kompas.

Druk en tempo

Teveel tijdsdruk waardoor bepaalde stemmen niet boven komen
Naar consensus zoeken in plaats van consent
Forceren van een resultaat
Het onmogelijke willen bereiken of verwachten

🌪️ Op een golf willen surfen voordat ze gevormd is.

Governance & gedeelde verantwoordelijkheid

Gebrek aan eigenaarschap
Onheldere rollen: wie faciliteert, wie beslist?
Gebrek aan afstemming
Niet consequent opvolgen van besluiten
De oplossing bij de facilitator leggen of de facilitator neemt het probleem over: de begeleider wordt de drager van wat van de groep is.

🌪️ Zonder duidelijke structuur of governance afspraken ontstaat ruis in plaats van richting.

Emotionele dynamiek

Te veel emotie
Te weinig emotie
Te weinig empathie en inlevingsvermogen over waar de ander staat
Gebrek aan psychologische veiligheid

🌪️ Ofwel overspoelt de onderstroom alles, ofwel wordt ze genegeerd — beide zijn risicovol.

Groepsdynamiek & macht

Te veel wisselingen in de groep waardoor kennis en afspraken verwateren
Dominante stemmen nemen het over
Centrale machtsuitoefening: vervallen in command en control
Verplicht nummer-gevoel

🌪️ Wat bedoeld is als collectief proces voelt dan als een toneelstuk zonder vrijwilligheid.

Wanneer structuur, vertraging, emotionele bedding en rolhelderheid ontbreken, wordt sociocratie geen levend systeem maar een fragiele vorm. Niet het model faalt — maar de afstemming, het vakmanschap en de moed om het proces werkelijk samen te dragen.

Hoe kunnen we de situatie omkeren naar een leeropportuniteit, naar groei en bewustijn? Wat zijn goede praktijken?

Houding van de facilitator

De onderstroom: hoe je aanwezig bent

Luisteren naar de ander
Niet om te reageren of weerleggen, maar om werkelijk te begrijpen wat zich aandient.
Het programma loslaten
Het plan is dienend, niet leidend. De realiteit van de groep gaat voor.
Meet them where they are
Sluit aan bij het ontwikkelniveau, de energie en de draagkracht van de groep — niet bij je eigen ideaalbeeld of niveau
De groep laten werken
Minder zenden, minder sturen. Meer ruimte voor collectieve intelligentie.
Verbinding gaat voor
Als we elkaar verliezen, terug gaan naar menselijkheid en verbinding, met respect voor verschil
Systemisch bewustzijn vergroten
Is dit een wederkerend patroon in deze groep? Hoe kunnen we dit patroon doorbreken?

Werkwijzen in het proces

de bovenstroom – wat je concreet doet

Verantwoordelijkheid voor het proces delen
Niet de facilitator draagt het proces, maar de groep samen.
Samen onderzoeken wat misloopt
Geen snelle oplossingen, maar gezamenlijk betekenis geven aan wat stokt.
Delen wat misgaat (mag)
Fouten expliciet maken als leerinformatie, niet als falen.
De taal en terminologie helder krijgen
Begrijpen we allemaal hetzelfde, aandacht voor herhaling van definities en dialoog over interpretaties
Loslaten van de gekozen strategie en terugkeren naar de behoefte
Beseffen hoe snel we in een bepaalde denkrichting of oplossing schieten, terwijl een behoefte op zoveel verschillende manieren kan worden ingevuld.
Uit elkaar halen van persoonlijke noden en organisatienoden
Een verschil maken tussen individuele behoeften (verbindende communicatie) en team/organisatie behoeften (drivers), wisselen van perspectief: wat heeft de groep nodig?
Behoeften uiteenhalen en prioriteren
Bewust kiezen welke behoefte(n) we gaan beantwoorden, door behoeften te groeperen en te prioriteren.

Culturele condities die veiligheid én scherpte creëren

de bedding – wat er mag bestaan in de groep

Wijsheid van de groep activeren
Vertrouwen dat de antwoorden niet bij één persoon liggen.
Meerstemmigheid toelaten
Tegenstrijdige perspectieven mogen naast elkaar bestaan, de nee-stem of dissonante stem honoreren en bijtreden als een belangrijke bijdrage.
Kwetsbaarheid legitimeren
Twijfel, niet-weten en aarzeling horen bij volwassen samenwerking.
Erkennen van fouten
Benoemen zonder schuld of schaamte.
Vergevingsgezindheid
Elkaar ruimte geven om te leren, te proberen, te corrigeren.
Samen evalueren, leren en groeien
Ruimte creeren voor reflectie en samen onderzoeken wat er misging. Evaluatie en ontwikkelplannen zijn een essentieel onderdeel van de samenwerking.

Samenvattend principe

Goede facilitatie gaat niet over controle, maar over condities scheppen waarin de groep zichzelf kan (bij)sturen.

Volg de S3 Meetups!

De S3 Meetup community is een plek voor iedereen die inspiratie zoekt om collectieve wijsheid in te zetten en om bewust en in gelijkwaardigheid samen te werken. S3 Meetup België ontstond uit een gedeelde passie voor Sociocratie 3.0 (S3).

Sociocratie 3.0 (S3) is een 'sociale technologie' die organisaties helpt zelforganisatie en zelfsturing te implementeren door middel van een toolbox van patronen, gebaseerd op 7 principes. Het is een praktische gids om wendbare, effectieve en menselijke organisaties te creëren. S3 is een constructieve methode om te navigeren via spanningen en collectieve behoeften te beantwoorden.

Tijdens onze Meetups creëren we een ruimte waar we samen leren, experimenteren en groeien rond deze methode. We verkennen samen sociocratische processen en leggen ook verbindingen met andere methodieken rond meerstemmigheid, gedeeld leiderschap en organisatieontwikkeling. Afhankelijk van het thema maken we telkens nieuwe linken en perspectieven zichtbaar.

Iedereen is welkom op onze inspirerende, interactieve en ervaringsgerichte Meetups: met of zonder voorkennis, uit eender welke organisatie of context. S3 Meetups zijn gratis toegankelijk, een vrije bijdrage voor de drankjes en onkosten is mogelijk. We organiseren vanuit goesting en passie regelmatig een S3 Meetup - meestal live, soms online.

We communiceren via de LinkedIn-pagina: S3 Meetup België (Sociocratie 3.0). Volg ons!

Wat leuk dat dit misloopt!